Molen 3

Eric van den Bosch, bewoner van de bovenmolen

Met wie woont deze veertiger daar? Met zijn vrouw Daniëlle, ziekenverzorgster, en dochters Jeske en Julia

Kwam in het vak terecht door: zijn ouders en voorouders

Is behalve molenaar ook nog: zelfstandig hovenier

Deze molen aan de Kortsteeksterweg heeft tot taak het water de laatste 1.30 meter omhoog te halen en dan uit te pompen in de Oude Rijn. Het gezin Van den Bosch moest wel even wennen toen ze vanuit een nieuwbouwhuis in Kerk en Zanen in Alphen naar de levende, krakende woning middenin de Aarlanderveense polder verkasten. Maar nu kijkt niemand meer op van de molengeluiden: het gestamp en getril en het woesj-woesj-woesj van de rondrazende wieken horen bij het leven in dit ‘pratende’ houten molenhuis. Zijn baan als hovenier is uitstekend te combineren met die van molenaar. Altijd gespitst op de wind, en wanneer nodig een oogje toedoen op een slaapbank in de kamer. Zo houdt de molenaar dag en nacht een oogje in het zeil. En heel af en toe rust hij uit, op het bankje aan de voet van de molen.

‘Je moet elk ploffie wind zien te pakken’

Eric van den Bosch

Eric en Daniëlle van Den Bosch in een video van Funda.

Molen 3: de Bovenmolen

De Bovenmolen is een poldermolen, een grondzeiler met stenen voet en achtkantige houten rietgedekte bovenbouw. De molen is eigendom van de Stichting Molenviergang Aarlanderveen en niet opengesteld voor bezichtiging. 

De Molenviergang Aarlanderveen is uniek

Het is de enige nog werkende molengang in de wereld. Het overtollige water vanuit de diepe polder van maar liefst 500 hectare aan de westzijde van Aarlanderveen wordt stukje bij beetje de Oude Rijn in gemalen. Daar komen alleen wieken en wind aan te pas én vier deskundige molenaars. 

Technisch

• Type: grondzeiler, achtkant

• Bouwjaar: 1786 (herbouw in 1823)

• Wieksysteem: Fauël met een vlucht (de afstand tussen de uiteinden van twee wieken) van 27,15 en 27,35 meter

• Vang en bovenwiel: Vlaamse blokvang en een bovenwiel met 65 kammen

• Bedrijfsvaardigheid: maalvaardig

• Deze molen voert het water 1,25 meter omhoog

• Het scheprad dateert uit 1861

Geschiedenis

Het bouwen van de Bovenmolen kostte in 1786 9.150 gulden. De bouwer kwam uit Korteraar.

Rampspoed en onderhoud

Nog geen halve eeuw na de bouw brandde de molen af: in juli 1823. Nog datzelfde jaar begon de herbouw en dat kostte op een gulden na 10.000 gulden. De steunmuren uit 1786 bleven intact: daar werd een hele nieuwe molen op gebouwd. Hier werden sommige onderdelen, zoals de as, uit de sloop van andere molens hergebruikt. In 2010 is de Bovenmolen grondig onder handen genomen voor renovatie. In 2019 is de molen met steun van de provincie Zuid-Holland, het Hoogheemraadschap van Rijnland en de Gemeente Alphen aan den Rijn grootschalig gerestaureerd.

Verlichte bovenmolen. Foto: Michel ter Wolbeek

Groot onderhoud bovenmolen Aarlanderveen

In november 2018 is er gestart met grootschalige restauratie van molen 3 (de bovenmolen). Onderstaande infographic geeft een goed beeld van de restauratiewerkzaamheden en de bijhorende kosten. Lees ook dit artikel in het AD.

Restauratiewerkzaamheden bovenmolen 2019-2020.
Het nieuwe onderwiel is gemaakt bij molenmaker Verbij in de Hoogmade. Foto: Peter Franken

Volg Water, Wind en Wieken

Schrijf je in voor de nieuwsbrief, die vier maal per jaar verschijnt met een agenda vol activiteiten.

Volg ons op Facebook, Youtube & Instragram

Groene Hart
Groene Hart